Motivimi: autonomia, aftësia, lidhja

Në këtë numër

Shumica e bisedave për motivimin pyesin sa motivim kanë njerëzit. Teoria e vetëvendosjes pyet çfarë lloji: nëse njerëzit punojnë sepse duan, sepse e shohin kuptimin, apo sepse ndihen të shtyrë. Ky numër flet për tri nevojat pas këtij dallimi dhe për atë që mund të bëjë një menaxher për secilën.

Richard Ryan dhe Edward Deci emërtuan tri nevoja: autonominë, aftësinë dhe lidhjen. Në 99 studime, autonomia mbante pjesën më të madhe të asaj që nevojat shpjegojnë te angazhimi, aftësia pjesën më të madhe te performanca në detyrë. Mbështetja e menaxherit për autonominë shkon bashkë me dëshirën dhe vlerësimin e punës, jo me presionin. Në 40 vjet kërkime, motivimi i brendshëm parashikonte cilësinë e punës, stimujt sasinë e saj. Dhe stili mund të mësohet: në një studim, brenda pesë javëve.

Stiven Janaqi, Redaktor

Tema kryesore

Tri nevoja, jo një karotë

Në 2000, Richard Ryan dhe Edward Deci e përmblodhën kërkimin e tyre: njerëzit mund të jenë kureshtarë dhe të përfshirë, ose si të shumtët që “presin pa gjallëri fundjavën ndërsa bëjnë punën e tyre”. Dallimi, thanë ata, qëndron te tri nevoja.

• Autonomia. të veprosh me ndjenjën e zgjedhjes dhe të pronësisë, jo i shtyrë e i tërhequr nga jashtë
• Aftësia. të ndihesh i aftë ta zotërosh punën dhe të rritësh aftësi të reja
• Lidhja. të ndihesh i lidhur me të tjerët: të bësh pjesë, të kujdesesh dhe të të kenë kujdes

Autonomia është më e keqkuptuara nga të treja, sepse nuk do të thotë pavarësi. Anja Van den Broeck dhe kolegët japin një shembull: një menaxher i kërkon dikujt ta mbarojë një detyrë gjatë drekës. Nëse personi pranon me dëshirë, nevoja plotësohet; nëse ndihet i detyruar, pengohet. Detyra është e njëjta.

Leximi ynë

Autonomia nuk është mungesa e menaxherit. Është dallimi mes “pranova” dhe “s'kisha zgjidhje”.

Përkufizimet ndjekin Ryan & Deci (2000) dhe Van den Broeck et al. (2016), shembulli i drekës është i tyre. Citimi është nga American Psychologist; përkthimi është i yni.

Burimet: Richard M. Ryan & Edward L. Deci, American Psychologist 55(1), 2000; Anja Van den Broeck, D. Lance Ferris, Chu-Hsiang Chang & Christopher C. Rosen, Journal of Management 42(5), 2016

Shifrat

Cila nevojë mban çfarë

Anja Van den Broeck dhe kolegët bashkuan 99 studime me 119 mostra të rriturish në punë. Secila nevojë i parashikonte rezultatet më vete, por jo njësoj. Ja si e ndanë mes tyre atë që shpjegojnë:

Pjesa e asaj që shpjegojnë tri nevojat, sipas nevojës: Autonomia: Angazhimi 62,8%, Performanca në detyrë 19,6%; Aftësia: Angazhimi 12,8%, Performanca në detyrë 64,1%; Lidhja: Angazhimi 24,5%, Performanca në detyrë 16,3%.

Bashkë, nevojat shpjegonin 43% të variancës së angazhimit dhe 17% të performancës në detyrë. Nga të treja, autonomia lidhej më fort me kënaqësinë në punë (ρ = 0,69), aftësia me performancën në detyrë (0,40).

Leximi ynë

Zgjedhja i mban njerëzit të përfshirë; ndjenja e aftësisë duket te vetë puna. Një ekip ka nevojë për të dyja, dhe menaxheri i ushqen në mënyra të ndryshme.

Peshat relative vijnë nga tabela 7 e autorëve; ρ është korrelacion i korrigjuar për gabimin e matjes. Studimet i matin nevojat dhe rezultatet krah për krah: tregojnë lidhje, jo shkak.

Burimi: Anja Van den Broeck, D. Lance Ferris, Chu-Hsiang Chang & Christopher C. Rosen, Journal of Management 42(5), 2016

Modeli

Nga “duhet” te “dua”

Teoria nuk e vë motivimin e brendshëm përballë atij të jashtëm. I vendos arsyet për të punuar në një vijë, nga asnjë arsye deri te vetë puna. Përgjatë saj, një rregull mund të përvetësohet derisa të bëhet i yti.

1. Pa motivim. thjesht kalon kohën
2. E jashtme. për një shpërblim, ose për t'i shpëtuar ndëshkimit
3. E përvetësuar pjesërisht. për t'i shpëtuar fajit, ose për t'u ndier me vlerë
4. E identifikuar. sepse ia shoh vlerën
5. E brendshme. sepse vetë puna të kënaq

Mbështetja e menaxherit për autonominë, korrelacioni me secilën arsye (72 studime): E brendshme 0,38, E identifikuar 0,31, E përvetësuar pjesërisht −0,04, E jashtme 0,00.

Leximi ynë

Një standard i shpjeguar është gjysmë i pranuar. Arsyeja pas rregullit është ajo që e çon nga “duhet” drejt “dua”.

Vija ndjek Ryan & Deci (2000), të cilët para motivimit të brendshëm vendosin edhe rregullimin e integruar. Slemp et al. bashkuan 32.870 vetë; ρ e korrigjuar për gabimin e matjes, kryesisht studime në një moment të vetëm.

Burimet: Richard M. Ryan & Edward L. Deci, American Psychologist 55(1), 2000; Gavin R. Slemp, Margaret L. Kern, Kent J. Patrick & Richard M. Ryan, Motivation and Emotion 42(5), 2018

Më shumë te eseja: Të drejtosh njerëzit pa humbur njeriun

Çfarë thotë kërkimi

Paga blen sasinë

Christopher Cerasoli, Jessica Nicklin dhe Michael Ford bashkuan 40 vjet kërkime nga shkolla, puna dhe sporti. Motivimi i brendshëm e parashikonte performancën mesatarisht deri fort, me ose pa stimuj.

• 212.468 vetë, në 183 madhësi efekti
• ρ = 0,21–0,45 mes motivimit të brendshëm dhe performancës

Kur peshoheshin bashkë, motivimi i brendshëm shpjegonte më shumë cilësinë e performancës, stimujt më shumë sasinë e saj. Aty ku stimujt lidheshin drejtpërdrejt me performancën, motivimi i brendshëm vlente më pak. Në një studim me 166 punonjës bankash në Norvegji, shuma e pagës nuk parashikonte plotësimin e nevojave as motivimin e brendshëm; mbështetja e menaxherit për nevojat e punonjësve po.

Leximi ynë

Një bonus mund të numërojë copat. Kujdesi për punën është ai që duket te cilësia, dhe një bonus për çdo copë mund ta shtyjë jashtë.

Cerasoli et al. sipas abstraktit dhe përmbledhjes së Deci, Olafsen & Ryan (2017); artikulli i plotë nuk ishte i disponueshëm për ne. Studimi i bankave është një anketë e vetme (Olafsen et al., 2015).

Burimet: Christopher P. Cerasoli, Jessica M. Nicklin & Michael T. Ford, Psychological Bulletin 140(4), 2014 (përmes Abstract (PubMed) and Deci, Olafsen & Ryan (2017)); Anja H. Olafsen, Hallgeir Halvari, Jacques Forest & Edward L. Deci, Scandinavian Journal of Psychology 56(4), 2015 (përmes Abstract and Deci, Olafsen & Ryan (2017)); Edward L. Deci, Anja H. Olafsen & Richard M. Ryan, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior 4, 2017

Si matet

Pyet pse, jo sa

Shkalla shumëdimensionale e motivimit në punë, e provuar me 3.435 punonjës në shtatë gjuhë dhe nëntë vende, nuk pyet sa i motivuar është dikush. 19 pyetjet e saj pyesin për arsyet pas përpjekjes në punë, nga asnjë arsye deri te vetë puna.

Çfarë pyeten punonjësit për menaxherin (Deci et al., 2017)

1. e pranon këndvështrimin tim
2. më jep zgjedhje dhe më nxit të marr nismë
3. jep feedback me kuptim dhe detyra me sfidën e duhur
4. jep një arsye kur kërkon diçka

Stili mund të mësohet. Në një studim të botuar në 1989, Deci dhe kolegët trajnuan menaxherët e një divizioni të një kompanie të madhe; punonjësit e tyre raportuan më pas më shumë kënaqësi në punë dhe më shumë besim te drejtimi i lartë. Patricia Hardré dhe Johnmarshall Reeve trajnuan 25 menaxherë me 169 punonjës: pesë javë më vonë menaxherët e trajnuar e mbështetnin më shumë autonominë, dhe punonjësit e tyre ishin më të motivuar nga brenda dhe më të përfshirë se ata të grupit të kontrollit.

Shkalla ka të drejta autori, ndaj emërtojmë atë që mat, jo pyetjet e saj. Katër rreshtat përmbledhin sjelljet që rendit Deci et al. Slemp et al. (2018) vërejnë se të dy studimet e trajnimit kishin mostra të vogla.

Burimet: Marylène Gagné, Jacques Forest, Maarten Vansteenkiste et al., European Journal of Work and Organizational Psychology 24(2), 2015 (përmes Abstract (RePEc/HAL) and Deci, Olafsen & Ryan (2017)); Edward L. Deci, Anja H. Olafsen & Richard M. Ryan, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior 4, 2017; Patricia L. Hardré & Johnmarshall Reeve, International Journal of Training and Development 13(3), 2009 (përmes Abstract and Deci, Olafsen & Ryan (2017)); Gavin R. Slemp, Margaret L. Kern, Kent J. Patrick & Richard M. Ryan, Motivation and Emotion 42(5), 2018

Mjeti i numrit

Karta e tri nevojave

Merr një rol në ekipin tënd, jo një person. Për secilën nevojë, shkruaj çfarë jep puna sot dhe një ndryshim që mund ta bësh këtë muaj. Pastaj pyet njerëzit në atë rol nëse e ke kuptuar drejt.

1. Roli cili rol, sa vetë, detyra kryesore
2. Autonomia ku mund të zgjedhin si; një rregull për ta shpjeguar me arsyen e tij
3. Aftësia si e kuptojnë që e bëjnë mirë; një detyrë sfiduese ose një feedback
4. Lidhja nga kush varen dhe kush e vë re punën e tyre; një moment bashkë
5. Ndryshimet një për çdo nevojë, me përgjegjës dhe datë
6. Pyeta përsëri çfarë thanë njerëzit në atë rol, me fjalët e tyre

Praktikë e propozuar nga redaksia, sipas tri nevojave te Ryan & Deci (2000) dhe sjelljeve të menaxherit që rendisin Deci, Olafsen & Ryan (2017). Karta nuk është shkallë matjeje.

Burimet: Richard M. Ryan & Edward L. Deci, American Psychologist 55(1), 2000; Edward L. Deci, Anja H. Olafsen & Richard M. Ryan, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior 4, 2017

Hape mjetin: Diagnostikimi i KPI-së

Burimet dhe metoda

Çdo shifër ka një burim.

Shifrat e këtij numri vijnë nga burimet më poshtë. Viti tregon sa e re është secila.

• Richard M. Ryan & Edward L. Deci, American Psychologist 55(1), “Self-Determination Theory and the Facilitation of Intrinsic Motivation, Social Development, and Well-Being”, 2000. https://doi.org/10.1037/0003-066X.55.1.68
• Anja Van den Broeck, D. Lance Ferris, Chu-Hsiang Chang & Christopher C. Rosen, Journal of Management 42(5), “A Review of Self-Determination Theory's Basic Psychological Needs at Work”, 2016. https://doi.org/10.1177/0149206316632058
• Gavin R. Slemp, Margaret L. Kern, Kent J. Patrick & Richard M. Ryan, Motivation and Emotion 42(5), “Leader autonomy support in the workplace: A meta-analytic review”, 2018. https://doi.org/10.1007/s11031-018-9698-y
• Christopher P. Cerasoli, Jessica M. Nicklin & Michael T. Ford, Psychological Bulletin 140(4), “Intrinsic motivation and extrinsic incentives jointly predict performance: A 40-year meta-analysis”, 2014 (përmes Abstract (PubMed) and Deci, Olafsen & Ryan (2017)). https://doi.org/10.1037/a0035661
• Anja H. Olafsen, Hallgeir Halvari, Jacques Forest & Edward L. Deci, Scandinavian Journal of Psychology 56(4), “Show them the money? The role of pay, managerial need support, and justice in a self-determination theory model of intrinsic work motivation”, 2015 (përmes Abstract and Deci, Olafsen & Ryan (2017)). https://doi.org/10.1111/sjop.12211
• Edward L. Deci, Anja H. Olafsen & Richard M. Ryan, Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior 4, “Self-Determination Theory in Work Organizations: The State of a Science”, 2017. https://doi.org/10.1146/annurev-orgpsych-032516-113108
• Marylène Gagné, Jacques Forest, Maarten Vansteenkiste et al., European Journal of Work and Organizational Psychology 24(2), “The Multidimensional Work Motivation Scale: Validation evidence in seven languages and nine countries”, 2015 (përmes Abstract (RePEc/HAL) and Deci, Olafsen & Ryan (2017)). https://doi.org/10.1080/1359432X.2013.877892
• Patricia L. Hardré & Johnmarshall Reeve, International Journal of Training and Development 13(3), “Training corporate managers to adopt a more autonomy-supportive motivating style toward employees: an intervention study”, 2009 (përmes Abstract and Deci, Olafsen & Ryan (2017)). https://doi.org/10.1111/j.1468-2419.2009.00325.x

Metoda editoriale

Çdo shifër u kontrollua për vitin, botuesin dhe çfarë mat saktësisht. Kur faqja e botuesit nuk hapej, shifra u kontrollua te përmbledhje të pavarura dhe shënohet me “përmes”. Interpretimi i redaksisë shënohet “Leximi ynë”. Shifrat që nuk u konfirmuan nuk janë në numër.