Onboarding-u që i mban njerëzit

Në këtë numër

Javët e para në një punë ndikojnë nëse një i ri do të zërë vend. Ky numër shikon çfarë i japin këto javë: rregullat, një rol të qartë, kulturën dhe, mbi të gjitha, njerëzit.

Vetëm 12% e punonjësve në SHBA pajtohen fuqishëm se organizata e tyre e bën mirë onboarding-un, dhe vetëm 29% e të rinjve ndihen plotësisht të përgatitur pas tij. Nga punët që amerikanët e lindur 1957–1964 i nisën në moshën 18–24 vjeç, mesatarisht 61% mbaruan brenda një viti. Talya Bauer e përmbledh onboarding-un në katër C. Një meta-analizë me 70 mostra gjen se qartësia e rolit, besimi te vetja dhe pranimi nga kolegët e bartin efektin e tij, dhe te Microsoft të rinjtë që u takuan më shpesh me buddy-n u ndien më shpejt produktivë.

Stiven Janaqi, Redaktor

Tema kryesore

Vetëm 12%

Gallup i pyeti punonjësit në SHBA nëse organizata e tyre e bën shumë mirë onboarding-un e të rinjve. Përgjigja vjen nga anketa e raportit State of the American Workplace, 2017.

12% pajtohen fuqishëm se organizata e tyre e bën shumë mirë onboarding-un e të rinjve.

• 29% e të rinjve ndihen plotësisht të përgatitur dhe të mbështetur pas onboarding-ut
• 2,6× më shumë gjasa të jenë tejet të kënaqur në punë, për ata që e quajnë onboarding-un të jashtëzakonshëm

Leximi ynë

Onboarding-u nuk është dita e parë. Janë muajt kur një njeri mëson rolin, vendin dhe njerëzit.

29% dhe 2,6 herë vijnë nga një studim i Gallup i 2019; e dyta është korrelacion, dhe metoda nuk tregohet.

Burimet: Gallup, 2018; Gallup, 2019

Shifrat

Sa herët mbarojnë punët

Byroja e Statistikave të Punës e SHBA i ndjek amerikanët e lindur 1957–1964 që nga 1979. Për çdo punë që nisën, shënon sa zgjati.

Pjesa e punëve që mbaruan, sipas moshës kur nisi puna: 18–24 vjeç: Brenda 1 viti 61%, Brenda 5 vjetëve 87%; 25–34 vjeç: Brenda 1 viti 41,7%, Brenda 5 vjetëve 74%; 45–54 vjeç: Brenda 1 viti 21%, Brenda 5 vjetëve 56%.

Mesatarisht patën 12,9 punë nga mosha 18 deri në 58 vjeç. Shifrat numërojnë çdo mënyrë si mbaron një punë: largimet vullnetare, pushimet nga puna dhe kontratat që mbarojnë.

Leximi ynë

Një pjesë e madhe e punëve mbaron brenda vitit të parë, sidomos në moshë të re. Pikërisht në atë vit vepron onboarding-u.

Një brez amerikan; pjesët janë mesatare për person. Për Shqipërinë dhe Gjermaninë s'kam të dhëna të krahasueshme.

Burimi: U.S. Bureau of Labor Statistics, 2025

Modeli

Katër C-të

Në një udhëzues për SHRM Foundation, Talya Bauer e përshkruan onboarding-un në katër blloqe, nga rregullat te marrëdhëniet.

• Compliance. Rregullat, politikat dhe dokumentet ligjore.
• Clarification. Detyrat dhe pritshmëritë e rolit.
• Culture. Normat dhe vlerat e organizatës.
• Connection. Marrëdhëniet me njerëzit në punë.

Shembull hipotetik, java e parë e një drejtuesi të ri turni

• Compliance: Udhëzimi i sigurisë dhe kontrata ditën e parë
• Clarification: Tre numrat me të cilët gjykohet turni
• Culture: Si raportohet një gabim këtu
• Connection: Drekë me buddy-n, kafe me drejtuesin e natës

Çdo C ka një përgjegjës dhe një ditë. Plani është i shpikur.

Leximi ynë

Dy C-të e para mund të jepen në letër. Dy të fundit ndodhin vetëm mes njerëzve.

Katër C-të ndjekin Bauer (2010); shembulli është i redaksisë.

Burimi: Talya N. Bauer, SHRM Foundation, 2010

Më shumë te eseja: “Shiko si e bëj unë” nuk është trajnim

Çfarë thotë kërkimi

Qartësi, besim, pranim

Një meta-analizë me 70 mostra të sapopunësuarish, nga Talya Bauer dhe kolegët, gjeti tri lidhje mes asaj që bën organizata dhe si ecën një i ri: qartësinë e rolit, besimin te aftësia e vet dhe pranimin nga kolegët.

Përmes tyre, onboarding-u lidhet me kënaqësinë në punë, angazhimin, performancën, synimin për të qëndruar dhe më pak largime. Te Microsoft, një projekt pilot gjashtëmujor në 2018 me 600 pjesëmarrës u dha të rinjve një buddy.

Të rinjtë që thanë se buddy-u i ndihmoi të bëheshin shpejt produktivë, sipas takimeve në 90 ditët e para: Të paktën një herë 56%, 2–3 herë 73%, 4–8 herë 86%, Më shumë se 8 herë 97%.

Leximi ynë

Buddy-u nuk është program. Është një njeri me kohë në kalendar, dhe ajo që vlen janë takimet.

Shifrat e Microsoft janë vetëvlerësime nga një kompani, të shkruara nga punonjësit e saj; grupi i parë i përfshin edhe të tjerët.

Burimet: Talya N. Bauer et al., Journal of Applied Psychology, 2007; Dawn Klinghoffer, Candice Young & Dave Haspas, Harvard Business Review, 2019

Si matet

Mat 90 ditët e para

Onboarding-u mund të matet si çdo proces: në ditë të caktuara, me të njëjtat pak pyetje, për çdo të ri.

• Dita 30, 60 dhe 90. Një bisedë e shkurtër në ditë të caktuara, e rezervuar ditën e parë.
• Tri pyetje. A është i qartë roli? A ndihesh i aftë ta bësh? A ndihesh i pranuar nga ekipi?
• Numëro takimet me buddy-n. Sa herë u takuan vërtet i riu dhe buddy-u?
• Shiko kush qëndron. Nga të gjithë ata që nisën, sa janë ende këtu pas 6 dhe 12 muajsh.

Shembull hipotetik, dhjetë të rinj në një tremujor

• Dita 30: 8 nga 10 thonë se roli është i qartë
• Dita 90: 9 nga 10 ndihen të pranuar nga ekipi
• 12 muaj: 8 nga 10 ende këtu

Dy që thanë në ditën 30 se roli nuk ishte i qartë janë të parët me të cilët duhet folur. Numrat janë të shpikur.

Hapat dhe shembulli janë të redaksisë; tri pyetjet ndjekin Bauer et al. (2007).

Burimi: Talya N. Bauer et al., Journal of Applied Psychology, 2007

Mjeti i javës

Karta e javëve të para

Një kartë për një të ri, e plotësuar nga menaxheri para ditës së parë. Te Google, menaxherët merrnin një listë të ngjashme me email të dielën para se të niste i riu.

1. Para ditës së parë dokumentet gati; biseda për rolin dhe përgjegjësitë e rezervuar
2. Buddy emri, dhe sa shpesh takohen në 90 ditët e para
3. Njerëzit për t'u takuar pesë emra, dhe pse ka rëndësi secili
4. Takimet e kontrollit një herë në muaj për gjashtë muajt e parë: datat
5. Pyetjet e hapura si dhe kur mund të pyesë i riu për çdo gjë
6. Dita 90 roli i qartë? i aftë ta bëjë? i pranuar nga ekipi?

Praktikë e propozuar nga redaksia, sipas pesë veprimeve të Google për menaxherët (Bock, 2015) dhe katër C-ve të Bauer.

Burimet: Laszlo Bock, 2015; Talya N. Bauer, SHRM Foundation, 2010

Burimet dhe metoda

Çdo shifër ka një burim.

Shifrat e këtij numri vijnë nga burimet më poshtë. Viti tregon sa e re është secila.

• Gallup, “Why the Onboarding Experience Is Key for Retention”, 2018. https://www.gallup.com/workplace/235121/why-onboarding-experience-key-retention.aspx
• Gallup, “Create an Exceptional Onboarding Journey for Your New Employees”, 2019. https://www.gallup.com/workplace/247076/onboarding-new-employees-perspective-paper.aspx
• U.S. Bureau of Labor Statistics, “Number of Jobs, Labor Market Experience, Marital Status, and Health for those Born 1957-1964”, 2025. https://www.bls.gov/news.release/archives/nlsoy_08262025.htm
• Talya N. Bauer, SHRM Foundation, “Onboarding New Employees: Maximizing Success”, 2010.
• Talya N. Bauer et al., Journal of Applied Psychology, “Newcomer adjustment during organizational socialization: A meta-analytic review of antecedents, outcomes, and methods”, 2007. https://doi.org/10.1037/0021-9010.92.3.707
• Dawn Klinghoffer, Candice Young & Dave Haspas, Harvard Business Review, “Every New Employee Needs an Onboarding “Buddy””, 2019. https://hbr.org/2019/06/every-new-employee-needs-an-onboarding-buddy
• Laszlo Bock, “Work Rules!”, 2015.

Metoda editoriale

Çdo shifër u kontrollua për vitin, botuesin dhe çfarë mat saktësisht. Kur faqja e botuesit nuk hapej, shifra u kontrollua te përmbledhje të pavarura dhe shënohet me “përmes”. Interpretimi i redaksisë shënohet “Leximi ynë”. Shifrat që nuk u konfirmuan nuk janë në numër.