Dy studime laboratorike i krahasuan orët pa gjumë me doza alkooli të matura: rreth 17 orë zgjuar u ngjanë 0,05%, rreth 24 orë 0,10%. Te 2.737 mjekë të vitit të parë në SHBA, gabimet nga lodhja u raportuan në 3,8% të muajve pa turne 24-orëshe dhe në 16% të muajve me pesë ose më shumë. Një provë gjeti 36% më shumë gabime serioze në planin me këto turne. Në rrugë, shoferët me 4 deri në 5 orë gjumë kishin 4,3 herë më shumë aksidente. Tri numërime dhe një kartë e mbyllin numrin.
Management Review · Seria e tretë · Nëntor 2026 · Nr. 89
Orët pa gjumë: turni i lodhur
Çfarë i bënë performancës 17 dhe 24 orë pa gjumë në laborator, si u rritën gabimet me numrin e turneve 24-orëshe, çfarë ndryshoi kur u hoqën turnet e gjata, pse ka rëndësi gjumi i 24 orëve të fundit, dhe një kartë për turnet.
- Nr.
- 89
- Faqe
- 10
- Burimet
- 6
- Tema
- Njerëzit
- Online që më
- 1 nëntor 2026
Numri i radhës
Dorëzimi i turnit: çfarë humbet
Kliko ose rrëshqit mbi faqe për ta kthyer. Punojnë edhe shigjetat e tastierës.
Management Review · Nr. 89
Shifrat e numrit
Grafikët e faqeve të printuara, me burimet e tyre.
Asnjë nga dy artikujt nuk u hap i plotë. Shifrat e Dawson-it dhe Reid-it siç i japin Tefft (2016) dhe Barger et al. (2006); ato të Williamson-it dhe Feyer-it nga abstrakti i tyre. Shtyllat tregojnë nivelin e alkoolit që u përputh, jo një rrezik.
Burimi: Drew Dawson & Kathryn Reid, Nature 388, 1997 (përmes abstraktit, Tefft-it (2016) dhe Barger-it et al. (2006))
Vetëraportime, 17.003 anketa mujore; pyetja e përmendte lodhjen, gjë që mund ta fryjë lidhjen. Shtyllat janë pjesë të muajve të mjekëve. Lexuar te teksti i plotë.
Burimi: Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), 2006
Landrigan et al. dhe Lockley et al. (2004), nga abstraktet; tekstet e plota të NEJM-it nuk u hapën. Barger et al. (2006) i konfirmojnë 36%-shin dhe rëniet e dyfishta. 2.203 ditë-pacient, 634 shtrime; 20 mjekë.
Burimi: C. P. Landrigan et al., New England Journal of Medicine 351(18), 2004 (përmes abstraktit në PubMed dhe Barger-it et al. (2006))
Shkallët kundrejt shoferëve me 7+ orë, të rregulluara për moshën, orën, vendin dhe gjumin e ndryshuar. Nën 4 orë: 80 shoferë, intervali i besimit 2,9–45,7. Pa aksidente nga mesnata te 6:00. Tri numërimet janë propozim i redaksisë.
Burimi: Brian C. Tefft, AAA Foundation for Traffic Safety, 2016
I gjithë teksti Lexoje numrin si tekst Për ekran të vogël, për kërkim ose për lexues ekrani. Të njëjtat fjalë, pa dizajnin e faqeve.
Në këtë numër
Turnet numërojnë orët në punë. Rrallë numërojnë sa kohë ka që është zgjuar njeriu kur vjen detyra më e vështirë e turnit. Ky numër pyet çfarë thotë kërkimi për këtë shifër të dytë, dhe si mund ta shohë menaxheri para se të nisë turni.
Dy studime laboratorike i krahasuan orët pa gjumë me doza alkooli të matura: rreth 17 orë zgjuar u ngjanë 0,05%, rreth 24 orë 0,10%. Te 2.737 mjekë të vitit të parë në SHBA, gabimet nga lodhja u raportuan në 3,8% të muajve pa turne 24-orëshe dhe në 16% të muajve me pesë ose më shumë. Një provë gjeti 36% më shumë gabime serioze në planin me këto turne. Në rrugë, shoferët me 4 deri në 5 orë gjumë kishin 4,3 herë më shumë aksidente. Tri numërime dhe një kartë e mbyllin numrin.
Stiven Janaqi, Redaktor
Tema kryesore
Shtatëmbëdhje të orë zgjuar
Më 1997, Drew Dawson dhe Kathryn Reid në Adelaide deshën ta matnin lodhjen me një masë të njohur. Krahasuan rezultatin në një provë koordinimi dorë-sy pas shumë orësh pa gjumë me rezultatin në të njëjtën provë pas pijes.
Orët zgjuar dhe niveli i alkoolit në gjak me performancë të ngjashme (1997): 17 orë zgjuar 0,05%, 24 orë zgjuar 0,10%.
Williamson dhe Feyer e përsëritën krahasimin më 2000 me 39 veta, 30 nga transporti dhe nëntë nga ushtria, të mbajtur zgjuar për 28 orë. Pas 17 deri në 19 orësh, mes orës 22:30 dhe 01:00, disa prova ishin aq keq sa me 0,05% ose më keq; reagimet ishin deri në 50% më të ngadalta.
Leximi ynë
Kush zgjohet në 6:00, e arrin orën e 17-të në 23:00. Në një turn të dyfishtë, kjo është mesi i punës, jo fundi.
Asnjë nga dy artikujt nuk u hap i plotë. Shifrat e Dawson-it dhe Reid-it siç i japin Tefft (2016) dhe Barger et al. (2006); ato të Williamson-it dhe Feyer-it nga abstrakti i tyre. Shtyllat tregojnë nivelin e alkoolit që u përputh, jo një rrezik.
Burimet: Drew Dawson & Kathryn Reid, Nature 388, 1997 (përmes abstraktit, Tefft-it (2016) dhe Barger-it et al. (2006)); A. M. Williamson & A.-M. Feyer, Occupational and Environmental Medicine 57(10), 2000 (përmes abstraktit në PubMed Central)
Shifrat
Muaj pas muaji
Laura Barger dhe kolegët në Harvard ndoqën 2.737 mjekë të vitit të parë në gjithë SHBA-në më 2002–2003. Çdo muaj, mjekët raportonin orët, turnet prej 24 orësh e më shumë dhe çdo gabim mjekësor të rëndësishëm. Çdo mjek u krahasua me veten.
Muajt me të paktën një gabim të rëndësishëm nga lodhja (2006): Pa turne 24-orëshe 3,8%, 1 deri në 4 të tilla 9,8%, 5 ose më shumë 16%.
- 0,2% → 1,6% e muajve me një gabim nga lodhja që dëmtoi pacientin, nga asnjë te 5+ turne të gjata
- 70% e muajve me 5+ turne të gjata kishin raport për gjumë gjatë leksioneve; 46% pa asnjë
Leximi ynë
Gabimet që mjekët ia vunë lodhjes u rritën me turnet e gjata. Gabimet që ia vunë shkaqeve të tjera u rritën shumë më pak.
Vetëraportime, 17.003 anketa mujore; pyetja e përmendte lodhjen, gjë që mund ta fryjë lidhjen. Shtyllat janë pjesë të muajve të mjekëve. Lexuar te teksti i plotë.
Burimi: Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), 2006
Modeli
Tri ora në një turn
Studimet e këtij numri e masin lodhjen në tri mënyra. Secila është një orë që turnet mund ta lexojnë, dhe asnjëra nuk është numri i orëve në fletën e punës.
- Orët zgjuar. nga zgjimi, jo nga hyrja në punë; 17 deri në 19 orë u ngjanë 0,05% në disa prova
- Gjumi në 24 orët e fundit. nën 7 orë, shkalla e aksidenteve u rrit shkallë-shkallë; 4 deri në 5 orë, 4,3 herë
- Turn
e t e gjata në muaj. 1 deri në 4 dhe 5+ turne 24-orëshe: gjasat e një gabimi nga lodhja 3,5 dhe 7,5 herë
Orët mblidhen. Një turn i gjatë i shton orët zgjuar dhe e shkurton gjumin para turnit tjetër. Ka rëndësi edhe ora e ditës: te Williamson dhe Feyer, orët 17 deri në 19 ranë mes 22:30 dhe 01:00, dhe Tefft shënon se efektet e gjumit të humbur janë më të mëdha në orët e para të mëngjesit, orët që mungonin te të dhënat e tij.
Leximi ynë
Një plan turnesh që është i ligjshëm për orët, mund ta vërë prapë dikë në orën e 20-të zgjuar për detyrën më të vështirë të natës.
Tri orët janë grupimi i redaksisë për masat që përdorën Williamson & Feyer (2000), Tefft (2016) dhe Barger et al. (2006). Rregullat e turneve, pushimi dhe rotacioni janë te Nr. 45, burnout-i te Nr. 29.
Burimet: A. M. Williamson & A.-M. Feyer, Occupational and Environmental Medicine 57(10), 2000 (përmes abstraktit në PubMed Central); Brian C. Tefft, AAA Foundation for Traffic Safety, 2016; Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), 2006
Çfarë thotë kërkimi
Kur u hoqën turne t e gjata
Në reparte të terapisë intensive, mjekët e vitit të parë punuan me rotacione tri-javore në dy plane: në atë tradicional, me turne prej 24 orësh e më shumë çdo dy turne, dhe në një plan që i kufizoi turnet në 16 orë. Çdo incident e vlerësuan mjekë që nuk e dinin planin.
Gabime serioze të mjekëve për 1.000 ditë-pacient (2004): Të gjitha gabimet serioze: Kufiri 16 orë 100,1, Turne 24-orëshe 136,0; Gabime serioze me barnat: Kufiri 16 orë 82,5, Turne 24-orëshe 99,7; Gabime serioze diagnostikimi: Kufiri 16 orë 3,3, Turne 24-orëshe 18,6.
Me turnet e gjata, mjekët bënë 35,9% më shumë gabime serioze dhe 5,6 herë më shumë gabime serioze diagnostikimi. Një studim shoqërues i të njëjtit program gjeti se, me kufirin, ata punuan 19,5 orë në javë më pak, fjetën 5,8 orë në javë më shumë dhe kishin më pak se gjysmën e rënieve të vëmendjes në kujdestarinë e natës.
Leximi ynë
Të njëjtët njerëz, në të njëjtat reparte, bënë më pak gabime kur ndryshoi plani. Zgjidhja ishte te turnet, jo te njerëzit.
Landrigan et al. dhe Lockley et al. (2004), nga abstraktet; tekstet e plota të NEJM-it nuk u hapën. Barger et al. (2006) i konfirmojnë 36%-shin dhe rëniet e dyfishta. 2.203 ditë-pacient, 634 shtrime; 20 mjekë.
Burimet: C. P. Landrigan et al., New England Journal of Medicine 351(18), 2004 (përmes abstraktit në PubMed dhe Barger-it et al. (2006)); S. W. Lockley et al., New England Journal of Medicine 351(18), 2004 (përmes abstraktit në PubMed dhe Barger-it et al. (2006)); Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), 2006
Si matet
Numëro gjumin, jo ve tëm orët
Brian Tefft i AAA Foundation përdori hetimet e aksidenteve në SHBA të viteve 2005–2007, që i pyetën shoferët sa kishin fjetur në 24 orët e fundit. Krahasoi 7.234 shoferë në 4.571 aksidente: ata që e shkaktuan aksidentin me ata që nuk e shkaktuan.
Shkalla e aksidenteve kundrejt 7+ orë gjumë në 24 orët e fundit (2016): 6 deri në 7 orë 1,3×, 5 deri në 6 orë 1,9×, 4 deri në 5 orë 4,3×, Nën 4 orë 11,5×.
- Orët zgjuar në fund. nga ora e zakonshme e zgjimit deri në fund të turnit, me orët shtesë
- Pushimi para turnit. koha mes dy turneve, që e kufizon gjumin që mund të bëhet
- Turn
e t e gjata këtë muaj. turnet e dyfishta dhe vargjet 24-orëshe, për çdo person
Shkallët kundrejt shoferëve me 7+ orë, të rregulluara për moshën, orën, vendin dhe gjumin e ndryshuar. Nën 4 orë: 80 shoferë, intervali i besimit 2,9–45,7. Pa aksidente nga mesnata te 6:00. Tri numërimet janë propozim i redaksisë.
Burimi: Brian C. Tefft, AAA Foundation for Traffic Safety, 2016
Mjeti i numrit
Kar ta e gatishmërisë për turn
Një kartë për çdo turn, e plotësuar nga drejtuesi i turnit para se të nisë puna. Turnet e gjata shpesh nisin si një boshllëk në plan: mjeti i kapacitetit e tregon boshllëkun, orët shtesë dhe zëvendësimin para se të vijë dita.
- Turni dhe ekipi data, orët, kush është në turn, kush mbulon një boshllëk
- Dita më e gjatë kush do të ketë qenë zgjuar më gjatë në fund, dhe sa
- Pushim i shku
r tër kush vjen nga një turn i dyfishtë, një mbarim vonë ose një natë - D
e t yra më e vështirë kur bie, dhe a mund të zhvendoset më herët ose te dikush i pushuar - Kontrolli i d
y të cilët hapa marrin një palë sy të dytë pas mesnate - Vendimi çfarë ndryshon sot; çfarë shkon te plani i radhës i turneve
Karta është propozim i redaksisë, i ndërtuar mbi tri orët e këtij numri; është ndihmë për planifikim, jo provë mjekësore ose ligjore e aftësisë për punë.
Burimet: A. M. Williamson & A.-M. Feyer, Occupational and Environmental Medicine 57(10), 2000 (përmes abstraktit në PubMed Central); Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), 2006; Brian C. Tefft, AAA Foundation for Traffic Safety, 2016
Hape mjetin: Kapaciteti i turnit
Burimet dhe metoda
Çdo shifër ka një burim.
Shifrat e këtij numri vijnë nga burimet më poshtë. Viti tregon sa e re është secila.
- Drew Dawson & Kathryn Reid, Nature 388, “Fatigue, alcohol and performance impairment”, 1997 (përmes abstraktit, Tefft-it (2016) dhe Barger-it et al. (2006)). https://doi.org/10.1038/40775
- A. M. Williamson & A.-M. Feyer, Occupational and Environmental Medicine 57(10), “Moderate sleep deprivation produces impairments in cognitive and motor performance equivalent to legally prescribed levels of alcohol intoxication”, 2000 (përmes abstraktit në PubMed Central). https://doi.org/10.1136/oem.57.10.649
- Laura K. Barger et al., PLoS Medicine 3(12), “Impact of Extended-Duration Shifts on Medical Errors, Adverse Events, and Attentional Failures”, 2006. https://doi.org/10.1371/journal.pmed.0030487
- C. P. Landrigan et al., New England Journal of Medicine 351(18), “Effect of Reducing Interns' Work Hours on Serious Medical Errors in Intensive Care Units”, 2004 (përmes abstraktit në PubMed dhe Barger-it et al. (2006)). https://doi.org/10.1056/NEJMoa041406
- S. W. Lockley et al., New England Journal of Medicine 351(18), “Effect of Reducing Interns' Weekly Work Hours on Sleep and Attentional Failures”, 2004 (përmes abstraktit në PubMed dhe Barger-it et al. (2006)). https://doi.org/10.1056/NEJMoa041404
- Brian C. Tefft, AAA Foundation for Traffic Safety, “Acute Sleep Deprivation and Risk of Motor Vehicle Crash Involvement”, 2016. https://aaafoundation.org/acute-sleep-deprivation-risk-motor-vehicle-crash-involvement/
Me t oda edit oriale
Çdo shifër u kontrollua për vitin, botuesin dhe çfarë mat, te teksti i plotë kur u hap. Burimi i lexuar vetëm te një përmbledhje, një abstrakt ose copa shënohet me “përmes”. Shifra që nuk u konfirmua te ajo që u lexua shënohet si e tillë në faqen e vet, ose lihet jashtë. Interpretimi i redaktorit shënohet “Leximi ynë”.
Redaktuar nga Stiven Janaqi, që përgjigjet për të; “redaksia” në këtë botim është ai. Tekstet, përkthimet, faqosja dhe kontrolli i shifrave te burimet e tyre bëhen në seanca pune me Claude, një model AI i Anthropic. Si bëhet kjo faqe
Management Review · Botimi mujor
