Përça dhe sundo në korridore: kur menaxhimi ushqen armiqësinë mes kolegëve

Ka një taktikë shumë të vjetër, po aq e lashtë sa vetë dëshira primitive për të mbajtur pushtetin me çdo kusht, e cila në librat e historisë njihet me emrin latin divide et impera, përça dhe sundo. Por nuk ke nevojë të shfletosh analet e perandorive të lashta për ta parë këtë skemë në veprim. Mjafton të kalosh pak kohë në prapaskenën e shumë bizneseve, magazinave dhe zyrave tona.

Aty do të shihni një dinamikë të çuditshme dhe thellësisht helmuese.

Turni i ditës fajëson me inat turnin e natës për çdo gabim të lënë pezull. Magazina shikon me armiqësi stafin e shitjeve. Njerëzit në sportel flasin pas shpine për ata që rrinë në administratë. Dy kolegë që ndajnë të njëjtën tavolinë dhe të njëjtën pagë modeste nuk flasin më me njëri-tjetrin, por komunikojnë me shënime të ftohta dhe vështrime të ngurta.

Një vëzhgues naiv mund të mendojë se ky është thjesht një fërkim i zakonshëm njerëzor, një pasojë e natyrshme e lodhjes dhe stresit të përditshëm.

Por kur shikon më thellë, e kupton se kjo armiqësi nuk lind vetvetiu. Ajo mbillet me kujdes, ajo ujitet çdo javë dhe mbrohet nga vetë ata që drejtojnë kompaninë.

Më lejoni ta them këtë me të gjithë qartësinë që meriton e vërteta. Kur një drejtues i pasigurt nuk di të ndërtojë bashkëpunim përmes procesit, ai zgjedh qëllimisht të ndërtojë klane përmes intrigës. Sepse një ekip i ndarë që lufton mes vete nuk ka kurrë kohë të shohë boshllëkun e atij që rri në krye.

Le ta vëzhgojmë mekanizmin se si orkestrohet kjo luftë e vogël civile në korridore.

Fillon gjithmonë në zyrën e mbyllur të shefit, përmes bisedave të fshehta me dyer gjysmë të hapura. Pronari apo drejtori thërret njërin nga punonjësit, i jep një kafe, i buzëqesh me një konfidencë të rreme dhe i pëshpërit me zë të ulët: „Shiko, unë ty të kam pikë të fortë. Vetëm ti punon këtu. Ruaju nga ai tjetri, se më tha ca fjalë jo të mira për ty dje.“

Pastaj, vetëm një orë më vonë, e njëjta skenë përsëritet me kolegun tjetër, duke ndryshuar vetëm emrat në fjalor.

Kjo nuk është thjesht thashetheme banale. Ky është një manipulim i mirëmenduar psikologjik. Duke hedhur helmin e dyshimit mes njerëzve, drejtuesi arrin dy qëllime të errëta brenda një lëvizjeje të vetme.

Së pari, ai shkatërron çdo mundësi solidariteti. Ai e di shumë mirë se nëse stafi bisedon hapur, nëse punonjësit ulen bashkë dhe ballafaqojnë faktet, ata do të zbulojnë menjëherë të vërtetën: do të kuptojnë se kaosi i turnit nuk vjen nga ngathtësia e shokut të tyre, por nga mungesa e plotë e procedurave të dokumentuara. Do të kuptojnë se vonesat nuk janë faji i magazinierit, por faji i sistemit të amortizuar që askush nuk denjon ta riparojë. Dhe mbi të gjitha, do të kuptojnë se të gjithë bashkë po paguhen shumë më pak nga çfarë u takon.

Një ekip i bashkuar dhe i kthjellët kërkon llogaridhënie, kërkon standarde dhe kërkon dinjitet. Dhe kjo është makthi më i madh i një menaxhimi të paaftë.

Së dyti, përmes kësaj ndarjeje, drejtuesi e vendos veten në rolin e të domosdoshmit. Ai kthehet në qendrën e vetme të gravitetit, në të vetmin kanal komunikimi, në atin suprem që mban balancën mes fëmijëve që zihen. Punonjësit nuk shkojnë më te kolegu për të sqaruar një problem operativ; ata shkojnë te shefi për të spiunuar dhe për të kërkuar mbrojtje. Dhe shefi kënaqet duke parë njerëz të rritur që ulin dinjitetin e tyre vetëm për të fituar një thërrime favori në sytë e tij.

Kostoja që paguan një biznes për këtë lojë të sëmurë është e jashtëzakonshme.

Energjia që duhej të shkonte për të përmirësuar shërbimin ndaj klientit, për të eliminuar gabimet dhe për të rritur vlerën e kompanisë, digjet e tëra në prapaskenë. Njerëzit fshehin informacionin nga kolegët e tyre, vetëm që tjetri të dështojë në turnin pasardhës. Dorëzimi i detyrës bëhet me kurthe të padukshme. Dhe vendi i punës kthehet në një fushë të minuar ku secili ecën me frikë, duke pritur goditjen e radhës pas shpine.

Lidershipi i vërtetë bën saktësisht të kundërtën.

Një udhëheqës me integritet dhe me vetëbesim e di se suksesi i tij matet me shkallën e besimit që ekziston mes njerëzve kur ai nuk ndodhet fare në dhomë. Ai nuk i duron dot intrigat. Sapo dikush hyn në zyrën e tij për të folur keq për një koleg, një lider i vërtetë e ndalon menjëherë dhe thotë: „Thërrite këtu brenda, ulu përballë tij dhe thuaja në sy atë që ke për të thënë.“

Ai vendos procedura të qarta komunikimi, ndërton protokolle transparente dorëzimi dhe krijon një mjedis ku rezultati i secilit varet nga suksesi i të gjithëve bashkë.

Nëse je duke punuar sot në një ambient ku ajri është i rëndë nga xhelozia dhe ku kolegët shihen si rivalë për mbijetesë, mos u gënje nga fasada. Mos e kërko fajin te shoku yt i krahut, i cili po mban të njëjtën peshë të vështirë mbi supe.

Hapi sytë dhe shiko se kush po përfiton nga kjo luftë e pakuptimtë. Shiko se kush po fsheh dobësinë e vet pas zhurmës së përplasjeve tuaja.

Sepse e vërteta mbetet gjithmonë e thjeshtë: njerëzit e vegjël përçajnë që të mund të sundojnë mbi gërmadha, por udhëheqësit e mëdhenj bashkojnë, sepse e dinë mirë se asnjë kështjellë e vërtetë nuk mund të qëndrojë në këmbë nëse gurët e themelit të saj po gërryejnë njëri-tjetrin.