Shkëputja nga toka: kur vendimet merren mbi hije dhe jo mbi realitet

Ka një sëmundje të veçantë që godet strukturat e mëdha kur ato rriten me shpejtësi, një lloj verbërie elegante që nuk shkaktohet nga mungesa e inteligjencës, por nga humbja e plotë e kontaktit me gravitetin e përditshëm.

Përfytyroni një sallë mbledhjesh në katin më të lartë të një ndërtese moderne. Tavolina prej xhami shkëlqen, ajri i kondicionuar ruan një temperaturë të përsosur dhe mbi ekranin e madh shfaqen grafikë me ngjyra të ndezura. Aty flitet me një gjuhë të sofistikuar: flitet për optimizim kostosh, për rialokim burimesh, për rritje me dy përqind të rendimentit dhe për eliminim të firove operative.

Gjithçka duket e pastër, logjike, gati matematikore. Në atë dhomë nuk ka pluhur. Nuk ka erë karburanti, nuk ka fërkim metali, nuk ka turne të ftohta nate dhe, mbi të gjitha, nuk ka njerëz me emra të përveçëm. Ka thjesht numra mbi qelq.

Por ja ku qëndron tragjedia e vendimmarrjes së shkëputur nga toka.

Ai vendim që në atë sallë konferencash u mor brenda pesë minutash me një tundje koke, zbret disa orë më vonë në dyshemenë e magazinës, në sportel apo në fabrikë. Dhe aty, ai vendim nuk është më një përqindje abstrakte; ai është një barrë e rëndë fizike.

Ai vendim përkthehet në një punonjës që tani duhet të bëjë punën e dy personave, sepse një numër në tabelë u konsiderua i tepërt nga dikush që nuk ka ngritur kurrë një peshë në jetën e tij. Përkthehet në një paletë të thyer që vonon një kamion për gjashtë orë, sepse bordi vendosi të kursejë te cilësia e materialeve të paketimit. Përkthehet në një klient të zemëruar që i bërtet djalit të sportelit, i cili nuk ka asnjë faj për vonesën, ndërsa ata që e konceptuan këtë skemë të dështuar ndodhen me kilometra larg, duke pirë kafen e pasdites të pashqetësuar nga zhurma.

Më lejoni ta them këtë me të gjithë peshën e përvojës operacionale. Kur ata që marrin vendimet janë plotësisht të mbrojtur nga pasojat e atyre vendimeve, gabimi nuk mbetet thjesht një mundësi; ai bëhet një garanci.

Historia e lidershipit dhe e menaxhimit na mëson se asnjë betejë e vërtetë nuk është fituar kurrë duke parë hartën nga çadra e komandantit pa njohur baltën e fushës.

Çfarë ndodh kur drejtuesi nuk di se sa peshon një arkë? Çfarë ndodh kur ai nuk e ka idenë se sa minuta kërkon në të vërtetë regjistrimi i një fature kur sistemi ngadalësohet, apo se si ndihet trupi i njeriut pas shtatë orësh në këmbë mbi beton?

Ndodh ajo që e shohim rëndom në ekonominë tonë: merren urdhra që duken gjenialë mbi letër, por që janë krejtësisht të pazbatueshëm në realitet. Dhe kur plani natyrshëm dështon, ata që e shpikën nga karrigia e rehatshme nuk dyshojnë kurrë te teoria e tyre. Ata shpallin fajtor terrenin. Thonë se njerëzit nuk e kuptuan vizionin, se ekipi në bazë është i ngadaltë, se punëtorët nuk po i përgjigjen dot ritmit modern të kompanisë.

Kjo është arroganca e distancës. Është iluzioni se bota funksionon sipas dëshirave të atij që mban stilolapsin, dhe jo sipas ligjeve të fërkimit, lodhjes dhe logjikës së thjeshtë njerëzore.

Udhëheqja e vërtetë kërkon një akt krejt tjetër: kërkon përulësi ndaj realitetit.

Ajo kërkon që drejtuesi të veshë rrobat e thjeshta, të zbresë rregullisht shkallët dhe të qëndrojë përkrah njerëzve të tij në momentin më të vështirë të turnit. Jo për të bërë inspektime me inat, as për të kapur njerëz në gabim dhe as për të trembur stafin me vëzhgime nga larg, por për të parë me sytë e tij, për të prekur me duart e tij dhe për të kuptuar se ku ngec mekanizmi në të vërtetë.

Një lider me mendje të hapur e di mirë një sekret që librat teorikë shpesh e anashkalojnë: njeriu që drejton pirunin në magazinë, shoferi që nget mjetin në mes të trafikut apo punonjësi që pret klientin e parë në orën dy të natës, dinë për operacionin gjëra që asnjë konsulent i shtrenjtë dhe asnjë tabelë nuk mund t'i mësojë kurrë.

Dija e vërtetë e një organizate nuk ruhet në arkivat e drejtorisë; ajo pulson në përvojën e gjallë të atyre që përballen çdo sekondë me problemin.

Nëse duam të ndërtojmë ndërmarrje, institucione dhe një shtet që i reziston kohës dhe nuk shkërmoqet me goditjen e parë, duhet të heqim dorë nga kjo kulturë e hijeve dhe e distancës së ftohtë.

Vendimet e mira nuk lindin nga izolimi në majë të kështjellës, por nga lidhja e përditshme dhe e palëkundur me tokën. Dhe udhëheqësi më i madh nuk është ai që di të lexojë më bukur statistikat në ekran, por ai që ka mençurinë dhe karakterin të mos harrojë kurrë se pas çdo numri që ndryshon me një të rënë të lapsit, fshihet një qenie njerëzore me mund, me kufij fizikë dhe me një dinjitet që nuk mund të shndërrohet kurrë në thjesht një shifër zyre.