Përfytyroni për një çast tetë orë të plota në këmbë, mbi dyshemenë e ftohtë të një dyqani ku ajri mban erë pluhuri dhe pastruesish. Nuk bëhet fjalë vetëm për punën e përditshme. Bëhet fjalë për një ritëm ku fshirja e pllakave, rregullimi i rafteve dhe pastrimi i çdo cepi bëhen pjesë e një rutine që të tret fizikisht para se dita të jetë afruar në gjysmë.

Por kjo është vetëm pjesa e dukshme e kalvarit.

Aty ku puna e vërtetë duhet të mbështetet te një sistem i qartë, te teknologjia, te të dhënat dhe te procedurat e dokumentuara, zbulon realitetin e hidhur të shumë bizneseve tona: nuk ka asnjë sistem. Magazina apo dyqani funksionon mbi memorien vizuale të pronarit. Ty nuk të jepet një bazë të dhënash, nuk të jepet një udhëzues i qartë, nuk të jepet asnjë mjet pune digjital. Ty të kërkohet të mbash mend mijëra artikuj përmendësh, të dish se ku fshihet çdo kuti dhe të jesh një skaner i gjallë njerëzor, thjesht sepse dikush nuk ka dashur të investojë dy lekë në një sistem të thjeshtë menaxhimi.

Dhe pastaj vjen momenti më absurd i kësaj bote korporative të vogël.

Kur ky punonjës, i rraskapitur nga tetë orë pastrim dhe nga detyra e pamundur për të mbajtur mend çdo detaj pa ndihmën e një sistemi, bën një gabim të vogël, dënimi vjen menjëherë. Atij i kërkohet llogari me një ashpërsi prej gjykatësi. I thuhet se nuk është i zoti, se nuk ka përqendrim, se nuk e kupton punën.

Në atë çast, drejtuesi harron një detaj të vogël. Punonjësi qëndron aty prej vitesh, pa marrë asnjë trajnim të mirëfilltë, pa asnjë mbështetje institucionale. Trajnimi i tij i vetëm ka qenë ai rituali i famshëm dy-ditor në fillim të rrugës, ku dikush i ka hedhur disa fjalë shkarazi dhe i ka thënë me ton prerës: Po e kuptove, e kuptove. Se po s'e kuptove, s'je për këtë punë.

Më lejoni ta them hapur, pa asnjë fjalë të bukur për t'i zbukuruar gjërat. Kjo nuk është metodë vlerësimi; kjo është paaftësi e maskuar me presion psikologjik.

Një shoqëri pune që refuzon të investojë në trajnime, që refuzon të ndërtojë standarde operimi, që nuk pranon të vërë në punë një sistem inventari dhe që pret që punonjësi të funksionojë si një hard disk organik, nuk po drejton një biznes. Ajo po mban peng njerëz përmes rraskapitjes fizike.

Si mund t'i kërkosh llogari një njeriu për një proces që nuk ia ke hedhur kurrë në letër? Si mund ta quash dembel apo të paaftë dikë që e kalon ditën duke fshirë dyshemenë dhe duke u munduar të kujtojë se ku është vendosur malli, ndërsa ata që rrinë në zyrë lart nuk kanë ndërtuar asnjë rregullore të vetme?

Ultimatumi dy-ditor është streha e fundit e drejtuesve që nuk dinë të udhëheqin. Është mënyra e tyre për të thënë se faji nuk është te mungesa e organizimit, por te dobësia e punonjësit.

Por e vërteta nuk fshihet dot pas fshirjes së pllakave të dyqanit. Njerëzit nuk dështojnë sepse u mungon vullneti për të punuar. Ata dështojnë kur përballen me një mjedis ku kaosit i vihet emri i disiplinës dhe ku mungesa e trajnimit quhet test karakteri.

Një organizatë e shëndetshme e di mirë një rregull: sistemi edukon punonjësin, dhe trajnimi e mbron atë nga gabimi. Derisa drejtuesit tanë të kuptojnë se magazinat nuk mbahen gjallë me kujtesën vizuale të të rraskapiturve dhe se dy ditë ultimatum nuk mund të zëvendësojnë kurrë një kulturë të mirëfilltë zhvillimi, ne do të vazhdojmë të shohim dyqane ku puna është bërë burg, dhe njerëz që ikin duke lënë pas vetëm pluhurin e fshirë kot.

A e provove?

Nëse provove diçka nga kjo ese në turnin tënd, më thuaj çfarë ndodhi. Përgjigjet që u ndihmojnë të tjerëve botohen nën ese, të anonimizuara.