Ka një lloj të veçantë vogëlsie njerëzore, një lloj pasigurie të thellë që nuk fshihet dot as pas makinave të shtrenjta dhe as pas zyrave me xhama të errët. Dhe kjo vogëlsi nuk shfaqet kur puna shkon keq, por pikërisht atëherë kur punonjësi i thjeshtë merr pak frymë lirisht.

Përfytyroni për një çast një skenë që ndodh rëndom në përditshmërinë tonë. Është mes vere. Një punonjës, pasi ka derdhur djersë për njëmbëdhjetë muaj me radhë në turne pa orar, merr më në fund pesë ditë leje. Shkon me familjen diku buzë detit, bën një fotografi duke buzëqeshur dhe e hedh në rrjetet sociale. Një çast i thjeshtë, njerëzor, modest.

Por larg prej andej, në një divan lëkure apo pas një tavoline pune, dikush po e zmadhon atë fotografi me gisht në ekranin e telefonit. Pronari po bën llogari.

Vetullat mblidhen, sytë ngushtohen dhe në vend të një mendimi normal mirësjelljeje, në mendjen e tij lind një pyetje e helmët: Si ka mundësi? Me rrogën që i jap unë, si po i del llogaria këtij të rrijë pesë ditë në hotel? Mos vallë po më vjedh? Mos vallë po më tallet pas shpine?

Më lejoni të jem fare i drejtpërdrejtë për këtë absurditet. Kur ti punëson një qenie njerëzore, ti paguan për shërbimin dhe kohën që ai jep brenda orarit të punës. Ti nuk blen jetën e tij, nuk blen frymëmarrjen e tij dhe mbi të gjitha, nuk ke asnjë të drejtë të përcaktosh se sa gëzim i lejohet të ketë jashtë mureve të biznesit tënd.

Ky lloj spiunazhi dixhital mbi pushimet e stafit nuk tregon vigjilencë menaxheriale. Ai tregon një mentalitet skllavopronar të veshur me teknologji moderne.

Ai pronar nuk arrin ta kuptojë se si punonjësi mund të bëjë pushime, sepse në kokën e tij, paga që ai jep nuk është menduar kurrë si një mjet për të jetuar me dinjitet. Ajo është llogaritur me përpikmëri të ligë vetëm sa për të siguruar mbijetesën, sa për të mbajtur trupin në këmbë që të kthehet sërish në punë të hënën. Dhe kur sheh se punonjësi guxon të blejë një kafe buzë detit apo të darkojë me fëmijët e tij, skema e tij e nënshtrimit tronditet.

Ai nuk e di, dhe as nuk do t'ia dijë, se ai njeri mund të ketë kursyer qindarkë pas qindarke për një vit të tërë. Nuk e di se mund të jetë ndihmuar nga një vëlla në emigrim, apo se mund të ketë hyrë në borxh vetëm për t'u dhënë fëmijëve të tij pak ditë kujtime të bukura. Për drejtuesin e vogël, punonjësi nuk duhet të ketë as jetë paralele, as ëndrra dhe asnjë burim tjetër shprese përveç lëmoshës së kompanisë.

Në thelb, ky nuk është dyshim financiar; ky është xhelozi e pastër ndaj lirisë së tjetrit.

Është frika se mos punonjësi, duke parë horizontin për disa ditë pa zërin e shefit mbi kokë, e kupton se bota është shumë më e madhe se ajo magazinë apo ai dyqan. Është frika se mos njeriu, pasi të provojë shijen e qetësisë, nuk do të pranojë më të kthehet si i nënshtruar. Sepse pushteti i dobët mbahet në këmbë vetëm mbi njerëz të dëshpëruar, të cilët nuk kanë kohë as të mendojnë dhe as të pushojnë.

Një udhëheqës i vërtetë gëzohet kur sheh se njerëzit e tij po jetojnë mirë. Një menaxher me integritet e mat suksesin e vet edhe me mirëqenien e ekipit që e rrethon, duke e ditur mirë se një njeri që pushon i qetë kthehet me më shumë energji, me më shumë respekt dhe me një mendje më të kthjellët.

Por ata që rrinë natën duke numëruar çadrat e plazhit të punëtorëve të tyre nëpër ekrane kanë humbur çdo kontakt me lidershipin. Ata janë thjesht roje të një burgu imagjinar, të dënuar të jetojnë me frikën konstante se mos dikush po ua kalon në lumturi.

Dhe e vërteta më e madhe mbetet kjo: ti mund të kesh në dorë çelësat e kasafortës dhe kodet e llogarive, por nëse shpirti yt ngushtohet para pesë ditëve diell të një punëtori të thjeshtë, atëherë i varfëri i vërtetë në atë mes nuk është ai që po numëron qindarkat në plazh. I varfëri i vërtetë je ti.

A e provove?

Nëse provove diçka nga kjo ese në turnin tënd, më thuaj çfarë ndodhi. Përgjigjet që u ndihmojnë të tjerëve botohen nën ese, të anonimizuara.